Jacques Lacan : "Nota o dziecku" (tłum. 1)

Październik 1969, In "Autres ecrits" wydawn.Seuil, Paris, 2001, ss. 373-374.

Wydaje się, że widząc upadek wspólnotowych utopi, stanowisko Lacana przypomina nam o następującym wymiarze.

Funkcja residuum podtrzymywana przez rodzinę małżeńską ( i jednocześnie utrzymująca ją ) w ewolucji społeczeństw, uwypukla nieredukowalną wartość pewnego przekazu - który pochodzi z innego porządku niż przekazywanie życia podług satysfakcji potrzeb - ponieważ dotyczy pewne go konstytuowania się, implikując relację do takiego pragnienia, które nie byłoby anonimowe.

To wobec takiej konieczności ocenia ją się funkcje matki i ojca. Matki : jako że jej starania noszą ślad wyszczególnionego zainteresowania, nawet jeżeli się ono tak kształtuje na drodze jej własnych braków. Ojca: jako że, jego Imię stanowi wektor wcielenia Prawa w pragnieniu.

W koncepcji, jaką w tej sprawie wypracowuje Lacan , symptom dziecka obejmuje miejsce odpowiedzi na to, co jest symptomatyczne w strukturze rodzinnej.

Symptom - i w tym tkwi fundamentalny fakt doświadczenia analitycznego - określa się w tym kontekście jako przedstawiciel prawdy

Symptom może reprezentować prawdę związku rodzinnego. Ów przypadek jest najbardziej skomplikowany, ale równocześnie jest w najwyższym stopniu otwarty na nasze interwencje.

Dużo bardziej jest artykulacja ograniczona, kiedy dominujący symptom odnosi się do subiektywności matki. Tutaj to, jako bezpośredni odpowiednik pewnego fantazmatu, udział bierze dziecko.

Jeżeli dystans, między identyfikacją z Ideałem Ja a uczestniczeniem, jakie zajmuje pragnienie matki, jest pozbawiony wszelkiego zapośredniczenia, (normalnie zapewnionego przez funkcję ojca), to dziecko pozostanie otwarte na wszystkie objęcia fantazmatów. Staje się on o "obiektem " matki i nie ma już innej funkcji jak tylko ujawnianie prawdy o tym obiekcie.

Dziecko realizuje obecność tego, co Lacan wskazuje jako obiekt a w fantazmacie.

Substytuując ten obiekt sobą nasyca ono ów rodzaj braku, w którym wyszczególnia się pragnienie matki, jaką by nie była jego specyficzna struktura : neurotyczna, perwersyjna czy psychotyczna.

Wyalienowuje ono w obiekcie wszelki możliwy dostęp matki do jej własnej prawdy, nadając mu ciało, egzystencję, a nawet wymaganie bycia chronionym.

Symptom somatyczny daje maksimum gwarancji temu nie-rozpoznaniu ; jest on niewyczerpalnym środkiem , który zależnie od przypadku będzie zaświadczał o poczuci u winy, służy ł jako fetysz lub ucieleśniał pierwotną odmowę .

Krótko mówiąc, dziecko w dualnej relacji z matką daje jej natychmiast dostępnym to, co brakuje podmiotowi męskiemu: sam obiekt jej egzystencji pojawiający się w realnym. Wynika stąd, że w miarę prezentowania się tego realnego, samo dziecko pozostaje narażone na coraz to większe podmawiania wynikające z fantazmatu.